Naar de inhoud
Onafhankelijk initiatief · geen website van de overheidBronnen gecontroleerd op 26 oktober 2026
Open Schatkist
Klopt het?

Wat veel mensen denken, naast de cijfers.

We leggen veelgehoorde stellingen naast officiële cijfers. Per stelling: een oordeel, wat ervoor pleit en wat ertegen pleit. Bij elk punt staat de bron, zodat je het zelf kunt nakijken.

Klopt: 1Klopt deels: 3Klopt niet: 1Nog in onderzoek: 2

“De belastingdruk is nog nooit zo hoog geweest.”

Klopt deels

De lastendruk stijgt: volgens het CPB van 36,8% van het bbp in 2015 en 38,8% in 2025 naar 39,5% in 2027 (raming). Of dat het hoogste niveau ooit is, hebben we niet nagegaan; we hebben alleen deze jaren gecontroleerd. In Europa ligt Nederland onder het gemiddelde.

Wat ervoor pleit
Wat ertegen pleit
Klopt dit niet? Meld het, met bron

“Als er een tekort is, haalt de overheid het bij de burger.”

Klopt deels

In 2027 groeit het tekort en stijgen de lasten door nieuw beleid, het meest bij huishoudens. Maar ook bedrijven betalen meer, en in 2020 kregen huishoudens juist lastenverlichting. Let op: het CPB raamt het tekort voor 2027 lager dan de Miljoenennota (2,2% tegen 2,9% van het bbp).

Wat ervoor pleit
Wat ertegen pleit
Klopt dit niet? Meld het, met bron

“Gemeenten verhogen de lasten veel harder dan de inflatie.”

Klopt deels

De lokale lasten stegen sinds 2019 sneller dan de prijzen. Voor de gemeentelijke woonlasten van een huiseigenaar is het verschil na inflatie ongeveer 7%; voor de waterschapslasten ongeveer 20%. Let op: COELO rekent sinds 2022 anders, waardoor de stijging in de gewone cijferreeks groter lijkt.

Wat ervoor pleit
Wat ertegen pleit
Klopt dit niet? Meld het, met bron

“Autobelastingen lopen uit de hand.”

Klopt niet

Voor het totaal klopt het niet: wegenbelasting, BPM en brandstofaccijns brachten in 2025 samen minder op dan in 2019, ook zonder correctie voor inflatie. Voor sommige groepen werd het wel duurder, zoals rijders van een elektrische auto en ondernemers met een bestelauto.

Wat ervoor pleit
Wat ertegen pleit
Klopt dit niet? Meld het, met bron

“Asielopvang kost steeds meer.”

Klopt

De bijdrage van het Rijk aan het COA is sinds 2019 sterk gestegen. Er verblijven meer mensen in de opvang, en langer. De begroting verwacht voor 2027 wel minder dan voor 2026, en ook in 2015 was de bijdrage hoog.

Wat ervoor pleit
Wat ertegen pleit
Klopt dit niet? Meld het, met bron

“Vermogenden en hun geld verlaten Nederland.”

Nog in onderzoek

Nog in onderzoek. We brengen de CBS-cijfers over emigratie naar inkomen en vermogen in kaart, plus wat bekend is over vertrekkende ondernemers en beleggingen in het buitenland. Het oordeel volgt in de volgende onderzoeksronde.

Klopt dit niet? Meld het, met bron

“Tegenover de hogere lasten staan geen verantwoorde uitgaven.”

Nog in onderzoek

Nog in onderzoek. We verzamelen de bevindingen van de Algemene Rekenkamer over onrechtmatige uitgaven, plus cijfers over externe inhuur, ICT-projecten en geld dat niet werd uitgegeven. Het oordeel volgt in de volgende onderzoeksronde.

Klopt dit niet? Meld het, met bron
Jouw vraag

Wat moeten we nog uitzoeken?

Op de lijst om uit te zoeken

Vragen van bezoekers die we gaan onderzoeken, neutraal geformuleerd. Elke week pakken we de vragen met de meeste stemmen op.

Er staan nog geen vragen op de lijst. Stel de eerste!

Stel een vraag

Wat wil jij weten over de overheidsfinanciën? Een AI-model toetst eerst of de vraag over overheidsgeld gaat en met openbare cijfers te beantwoorden is. Zo ja, dan komt hij (neutraal herschreven) op de lijst.

Je e-mailadres gebruiken we alleen om je te laten weten dat het antwoord er is. Voor de toets gaat je vraag naar een AI-model van Anthropic via Amazon Bedrock in de EU. Privacy

Hoe we oordelen

  • KloptDe cijfers bevestigen de stelling.
  • Klopt deelsEen deel klopt, een deel niet, of het hangt af van hoe je kijkt.
  • Klopt nietDe cijfers spreken de stelling tegen.
  • Nog in onderzoekWe hebben nog niet genoeg gecontroleerde cijfers voor een oordeel.

We formuleren de stellingen zoals ze vaak worden gezegd, en kiezen geen kant. We gebruiken alleen cijfers die we in de oorspronkelijke bron hebben gecontroleerd. ‘Eigen berekening’ betekent dat we gecontroleerde cijfers zelf hebben omgerekend, bijvoorbeeld voor inflatie; de methode staat bij de bronnen.

Bronnen op deze pagina· Macro Economische Verkenning 2027 (bijlagen)· Eurostat: belastingen en premies naar soort en betaler (gov_10a_taxag)· Miljoenennota 2027 (Kamerstuk 37 020, nr. 2)· Belastingplan 2027: wetsvoorstel en memorie van toelichting (Kamerstuk 37 022)· Atlas van de lokale lasten 2026 en het databestand standaardhuishoudens· Consumentenprijzen; prijsindex 2015=100 (83131NED)· Wet op de motorrijtuigenbelasting 1994· Wet op de belasting van personenauto's en motorrijwielen 1992 (BPM)· Belastingplan 2025, memorie van toelichting (Kamerstuk 36 602, nr. 3)· Wet op de accijns· Belastingontvangsten per soort (84120NED)· Amendement-Grinwis over de accijnskorting (Kamerstuk 36 812, nr. 32)· Jaarverslagen Justitie en Veiligheid (asiel t/m 2024)· Ontwerpbegroting 2027, open data (Budgettaire tabellen, met premies)· COA-jaarverslagen
Fout gezien? Meld het, met bron